Spring naar inhoud

Helmantel past bij de maatschappij likkerige, commerciële stijl schilders van de Amsterdamse Galerie Mokum. De schilders van het cliché. Achterhaald en van geen belang. Afgezaagd, saai materiaal. Totaal oninteressant. Het kunstje van de déjà vu kunst.

februari 13, 2018

Zeventiende-eeuwse schilders verstonden het vak en Helmantel wil voor hen niet onderdoen. Ongetwijfeld met de Doerner binnen handbereik (het beroemde vakboek waarin tekst en uitleg over de werkwijze van oude meesters wordt gegeven) legt Helmantel zich toe op de uitvoering van het perfecte schilderij. Technisch gezien is hij al bijna net zo’n grote meester als zijn zeventiende-eeuwse voorbeelden, maar inhoudelijk blijft hij ste-ken op het niveau van een vaardig kopiist.

Is dat toe te schrijven aan een gebrek aan ideeën, ontstaan door de wens om zich van de wereld af te keren? Weltfremd is het lelijke germanisme voor het gevoel dat Helmantel oproept. Stap eens in de grote wereld en ga de grote conflicten aan, in plaats van je op te bergen met dat ene streven naar het meest perfecte schilderij, zou je hem willen zeggen.

Fred van der Wal: Helmantel past bij de maatschappij likkerige, commerciële stijl schilders van de Amsterdamse Galerie Mokum. De schilders van het cliché. Achterhaald en van geen belang. Afgezaagd saai materiaal. Totaal oninteressant. Het kunstje van de déjà vu kunst.

En toch blijft hij een fenomeen waar een groeiend publiek waardering voor heeft. Van hen heeft de schrijver (en schilder) Diederik Kraaijpoel dat nog het meest.

Kraaijpoel bewondert Helmantel. Niet zoveel als hij dat bij Matthijs Röling doet, maar Röling is dan ook zijn onbetwiste favoriet.

 

Fred van der Wal: Röling beschouw ik als één van de grootste levende figuratieve schilders. Een schilder die ik op dezelfde hoogte als Paul Christiaan Bos vindt staan. Ik ben er van overtuigd dat de werken van de twee laatst genoemden de tand des tijds met gemak trotseren en het werk van Helmantel vergeten zal raken omdat het op hetzelfde nivo figureert als het gekluns van Rien Poortvliet.

Het pseudo religieus sausje waarmee Helmantel zijn simpele statements over zijn werk uit giet is doorzichtig. Alleen stijl gereformeerde EO leden en fundamentalistische dominees trappen er in.

Kraaijpoel was tekenleraar en vrije tijdsschilder en speelde in Groningen de geklofte, jofele borst en toffe pik als zogenaamde” volksjongen uit Amsterdam die recht voor zijn raap geen pretenties zou hebben”, dat gaat er daar bij de artistieke voederbieten uit Groningen nog in als koek, maar bij mij niet.

De topografische “kenner”Kraaijpoel beweerde afkomstig te zijn uit de achterbuurt rond de Javastraat Amsterdam die Kraaijpoel situeerde in Amsterdam West (!) waar volgens de Kraaij alle toffe jongens vandaan kwamen.

Groningers en Friezen kun je zoiets misschien wijs maken, maar mij niet.

De Javastraat ligt niet in Amsterdam West maar in Oost.

Ik hoorde dat Kraaijpoel debiteren in een gesprek op de radio met de in-telligente kunstcritica Anna Tilroe, die hem een “smiecht”noemde. De kliek rond Minerva bestaat naar mijn ervaring sinds 1978 uitsluitend uit smiechten.

Kraaijpoel publiceerde twee paperbacks over kunst die gekopiieerd zijn van The Painted Word van Tom Wolfe. Hetzelfde geborneerde, vermoei-de toontje over kunst en cultuur als in dit Amerikaans werk te lezen valt. Alleen mist Kraaijpoel ten ene male de humor en puntgheid die Wolfe wel weet te bereiken in zijn proza.

Helmantel is echter een goede tweede in het rijtje noordelijke realisten die in de afgelopen decennia het schilderen leerden aan de Groninger kunstacademie Minerva.

Kraaijpoel situeert Helmantel ergens ter hoogte van het realisme/magisch realisme dat tussen de twee wereldoorlogen ontstond. Het realisme van sinds lang overleden schilders als Dick Ket, Jan Mankes, Pyke Koch en Raoul Hynckes.

Dat is te veel eer voor Helmantel, wiens werk tot nu toe (hij is een goede vijftiger) maar niet wil aanslaan bij de musea van moderne kunst, maar ook niet bij die van oude kunst.

Helmantel valt met Kraaijpoels karakterisering tussen wal en schip. Het lijkt erop alsof het van beide niets is.

 

From → Zonder categorie

One Comment
  1. fredvanderwal permalink

    Dit is op Fredvanderwal's Weblog herblogd.

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: